นักลงทุนทั่วโลกกำลังจับตาดูการประชุมสุดยอดด้านสภาพภูมิอากาศ ‘COP29’ ที่จะจัดขึ้น ณ กรุงบากู ประเทศอาเซอร์ไบจาน ในเดือนพฤศจิกายน 2569 นี้ โดยเฉพาะประเด็นที่ นายเดวิด มัลพาสส์ อดีตประธานธนาคารโลก ผู้ซึ่งเพิ่งได้รับแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าคณะทำงานด้านการลงทุนสีเขียวของสหประชาชาติ ได้ออกมาให้สัมภาษณ์พิเศษกับสำนักข่าว Bloomberg ถึงแนวคิดใหม่ที่อาจพลิกโฉมวงการการเงินโลก นั่นคือ “พันธบัตรสีเขียวแบบมีเงื่อนไข (Conditional Green Bonds)” ซึ่งจะเชื่อมโยงผลตอบแทนกับการบรรลุเป้าหมาย ESG ที่ชัดเจน
แนวคิดนี้เกิดขึ้นหลังจากมีผลการศึกษาจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ชี้ให้เห็นว่าการลงทุนในพลังงานสะอาดและโครงการที่คำนึงถึงธรรมาภิบาล ยังคงเผชิญความท้าทายด้านความน่าเชื่อถือและการวัดผล ซึ่งทำให้นักลงทุนรายใหญ่ยังลังเลที่จะทุ่มเม็ดเงินจำนวนมาก นายมัลพาสส์เสนอว่า หากผลตอบแทนของพันธบัตรสีเขียวผูกติดกับตัวชี้วัดที่เป็นรูปธรรม เช่น การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ตามเป้า หรือการเพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานหมุนเวียนได้จริง ก็จะสร้างแรงจูงใจให้ทั้งภาครัฐและเอกชนเร่งดำเนินการ และเป็นหลักประกันให้นักลงทุนมั่นใจว่าเงินของพวกเขาได้สร้างผลกระทบเชิงบวกอย่างแท้จริง
บรรดากูรูด้านการลงทุนต่างให้ความเห็นว่า นี่อาจเป็นก้าวสำคัญที่จะปลดล็อกเม็ดเงินลงทุนจำนวนมหาศาลเข้าสู่ภาคส่วนความยั่งยืน ซูซาน สมิธ นักวิเคราะห์จาก Global Responsible Investment Fund ให้ความเห็นว่า “นี่คือสิ่งที่ตลาดต้องการมานาน เราเห็นความพยายามในการลงทุน ESG เพิ่มขึ้น แต่ยังขาดกลไกที่เชื่อมโยงผลตอบแทนกับการเปลี่ยนแปลงที่จับต้องได้ หากแนวคิดนี้ได้รับการผลักดันอย่างจริงจังใน COP29 เราจะได้เห็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในภูมิทัศน์การลงทุนทั่วโลก”
อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อถกเถียงถึงความท้าทายในการกำหนดตัวชี้วัดที่เหมาะสมและกลไกการตรวจสอบที่โปร่งใส ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญที่จะทำให้ Conditional Green Bonds ประสบความสำเร็จ ดร. ลีโอ ฟาน อาจารย์ด้านเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อมจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ แสดงความกังวลว่า “หากตัวชี้วัดไม่รัดกุมพอ หรือมีการบิดเบือนข้อมูล สิ่งนี้ก็อาจกลายเป็นเพียงฉากหน้าของการฟอกเขียว (Greenwashing) ได้ สิ่งสำคัญคือต้องมีหน่วยงานกลางที่เป็นอิสระเข้ามาดูแลและประเมินผลอย่างเข้มงวด”
นักลงทุนที่กำลังมองหาหุ้นยั่งยืนน่าซื้อ หรือแนวทางการเลือกลงทุนในกองทุนที่เน้นความยั่งยืนและรับผิดชอบต่อสังคม จึงควรจับตาดูผลการหารือและข้อสรุปจากการประชุม COP29 อย่างใกล้ชิด เพราะนอกจากจะเป็นทิศทางของตลาดทุนในอนาคตแล้ว ยังอาจส่งผลต่อการปรับพอร์ตการลงทุนเพื่อผลตอบแทนระยะยาวอย่างยั่งยืนได้อีกด้วย ความคืบหน้าของแนวคิด Conditional Green Bonds นี้อาจเป็นสัญญาณบ่งชี้ถึงยุคใหม่ของการลงทุนที่ไม่ได้มุ่งเน้นเพียงแค่ผลกำไร แต่ยังรวมถึงผลกระทบเชิงบวกต่อโลกและสังคมอีกด้วย